Sağlık bilgi platformuı - 01 Temmuz 2022, Cuma

Talasemi riski test ile azaltılabilir

Talasemi riski test ile azaltılabilir

Akdeniz anemisi olarak da bilinen talasemi hastalığı özellikle çocuklarda büyüme gelişimini yavaşlatıyor.

Sağlıklı büyümeyi frenleyen talaseminin, ilerleyen yaşlarda kalp sorunlarına bağlı ölüm riskini artırdığı belirtiliyor.

Genetik bir hastalık olması nedeniyle taşıyıcı ebeveynlerin evlilik öncesinde test ve tetkiklere tabi tutulmaları çocukların talasemi ile doğma riskini azaltıyor.

Acıbadem Adana Hastanesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. Bülent Antmen, kemik ve kök hücre bağışının talasemi tedavisindeki önemine değinerek tüm ebeveynlere hastalığın sonraki kuşaklara aktarılmaması için test ve tetkikleri ihmal etmemeleri uyarısında bulundu.

AKDENİZ ANEMİSİ

Prof. Dr. Bülent Antmen, talasemi konusunda şu bilgileri verdi:

Ülkemizde “Akdeniz anemisi” olarak da bilinen talasemi hastalığı, kanda dokular için gerekli olan oksijeni taşıyan hemoglobin molekülüne ait globin zincirlerinin, kuşaktan kuşağa aktarılan genetik bir bozukluk sonucu hasarlı olması nedeniyle ortaya çıkıyor. Hastalığın en ağır şekli olan beta talasemi majorda ise hemoglobin yapısındaki bozukluk sonucu kırmızı kan hücreleri hızla yıkılıyor ve bunun sonucunda hastalığın en önemli sonucu olan kansızlık (anemi) ortaya çıkıyor.

ÇOCUKLAR GELİŞME SORUNU YAŞIYOR

Talasemi major hastalığı ile doğan bebekler, henüz altı aylıkken hastalığın belirtilerini göstermeye başlıyorlar. Hafif sarılık ve ağır kansızlığın yanı sıra kalp yetmezliği bulguları, beslenme bozukluğu, dalak ve karaciğer büyümesi hastalığın ana belirtileri olarak biliniyor. Talasemi major teşhisi konulan hastalar yaşamları boyunca düzenli kan nakline ihtiyaç duyuyorlar. Kan naklinin yetersiz yapılması kemik iliğinin aşırı büyümesine neden olabiliyor ve buna bağlı olarak talasemi hastası çocukların gelişimleri akranlarına kıyasla yavaş ilerliyor. Kan nakli sonucu vücutta biriken demir ise kalpte sorunlar yaratarak ilerleyen yaşlarda ölüm riskini beraberinde getiriyor.

YAŞAM BOYU TAKİP VE TEDAVİ ŞART

Talasemide taşıyıcı ve talasemi hastası ayrımı önemlidir. Talasemi taşıyıcılığı tedavi gerektiren bir durum değildir. Hastalığın major adı verilen tipi ise hayat boyu tıbbi yakın takip gerektirir. Talasemi hastalarının yaşla birlikte oranı giderek artan kan nakillerinin yarattığı demir birikimine yönelik tedavi görmeleri gerekir. Hastalığın en zor yanını ise yaşam boyu süren düzenli tedavinin getirdiği psikolojik, ekonomik ve sosyal sorunlar oluşturur.

İLAÇLAR, KEMİK İLİĞİ VE KÖK HÜCRE NAKLİ

Son dönemlerde zorunlu kullanımı gereken demir uzaklaştırıcı ilaçlarla ilgili gelişmeler oluyor. Bu tedavi ağızdan her gün alımı daha kolay ilaçların ortaya çıkışıyla kolaylaştı. Hatta bu gelişme, hastaların yaşamında bir devrim niteliğinde etki yaptı. Hastalığı tümden düzeltebilecek ve bulguları ortadan kaldırabilecek tek tedavi yönteminin HLA tam uyumu olan kardeş ya da aile içi bir donörden kemik iliği ya da kök hücre naklidir. Uygun donör bulunma oranının artması kemik iliği ve kök hücre bağışının artmasına bağlı önemli bir husustur.

TÜRKİYE’NİN GÜNEY İLLERİ MERCEK ALTINDA

Talasemi major, hastalığın halk dilindeki adı ‘Akdeniz anemisi’, Akdeniz ülkeleri ve Türkiye’nin güney illerinde daha sık görülüyor. Türkiye genelinde talasemi taşıyıcı sıklığı yaklaşık yüzde 2,1 civarında seyrediyor. Türkiye’de yaklaşık 1.400.000 taşıyıcı birey olduğunu tahmin ediliyor. Net rakam olmamakla birlikte çocuk ve yetişkin dahil toplam 5.000 talasemi hastası olduğunu düşünüyoruz. Talasemi majörde yapılan kemik iliği nakilleri ile sayı 4.000’lere kadar geriledi. Bu sıklık Akdeniz bölgesinde Türkiye ortalamasından daha yüksek. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji Bilim Dalı tarafından yapılan araştırmalar talasemi ve orak hücreli aneminin de bulunduğu anormal hemoglobin sıklığının Adana’da yüzde 3,7, Antakya’da yüzde 4,6 olduğunu gösteriyor. Türkiye’deki hastaların neredeyse yarısına yakın kısmı Antakya, Adana, Mersin bölgesinde doğuyor ve yaşıyor.

TALASEMİ BİR HALK SAĞLIĞI SORUNU

Talasemi hastalığı, yarattığı psikolojik ve sosyoekonomik sonuçlar nedeniyle bir halk sağlığı sorunudur. Yapılan bilinçlendirme çalışmalarıyla talasemi hastalığının geriletilmesinde önemli sonuçlar elde ediliyor. Sosyokültürel düzeyi düşük göç alan bölgelerde tüm çabalara rağmen halen hasta çocuk doğmaktadır. Tedaviye uyum açısından da aynı nedenlerle sorunlar yaşanmaktadır. Aynı sebeplerle, üniversiteyi bitiren ve evlenen hastalarımız olduğu gibi, anne ve babanın hastalığın önemini kavrayamaması nedeniyle hayatını kaybeden çocuklar da olabilmektedir. Bu zor şartların düzeltilmesi için bölgedeki tüm hekimler ve sağlık otoritesi ile düzenli olarak yapılan toplantılarla bilgiler güncelleniyor.

TEST VE TETKİKLER İHMAL EDİLMEMELİ

Hastalığın önlenmesinde en önemli aşamalardan biri Türkiye’nin güney bölgelerinde ortaya çıkan her türlü anemi durumunda mutlaka talasemi hastalığına yönelik test ve tetkiklerin yapılmasıdır. Ülkemizde büyük çabalarla gerçekleştirilmiş olan evlilik öncesi hemoglobin elektroforezi zorunlu kan testinin yapılması, taşıyıcı olduğu saptanan ebeveynlerin çocuk sahibi olmadan önce tanı merkezlerine yönlendirilmeleri de hastalığın ortadan kaldırılması sürecinde aynı derecede önemlidir.

Talasemi riski test ile azaltılabilir Haberine Ait Etiketler

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz